Ellis Jones

      1914~1942

Ar Ebrill 1af 1942 roedd Llynges Imperialaidd Siapan o dan oruchwyliaeth is-lyngesydd Ozawa yn hwylio i fewn i Fae Bengal.Roedd yna bedwar o longau rhyfel mawr sef y "Kumano" "Suzuyo" "Mikuma" a’r "Mogami ac un llai o’r enw "Chokai a pedair o ddistrywlongau yr "Ayanami", "Yugiri" "Asigiri" a’r "Shikaze". Bu’r llongau yma yn chwilio yn ddyfal yn y bae enfawr am longau i’w targedu a’i dinistrio. 

Buan iawn wedyn ar y 4ydd o Ebrill mi gaeson eu targed cyntaf sef y Silksworth llong fasnach o Brydain. Y diwrnod canlynol roedd gosgordd o longau Prydeinig wedi gadael porthladd Calcutta ar ei ffordd i Brydain gan alw heibio Durban yn Ne Affrica. Roedd saith o longau yn yr osgordd yma gan gynnwys llong Blue Funnel yr Autolycus, arni roedd gwr ifanc o’r Rhiw yn gweithio sef Ellis Jones Tyn Lon Fawr. Ar y 6ed daeth y fflyd Siapaneaidd ar draws yr osgordd ac yn y gyflafan a fu dinistiwyd pedair o ‘r saith llong gan gynnwys yr Autolycus, collodd un ar bymtheng o’r criw eu bywydau ac ymhlith y trueiniaid yma roedd Ellis a oedd yn wyth ar hugain oed ar y pryd. Y llongau eraill a gollwyd oedd yr Exmoor, Malda a’r Shinkuang. Mae  yn cael ei gofnodi ar y gof golofn tu allan i gapel Nebo. 

Tyn Lon Fawr

Cyn ei ddiwedd trist iawn bu Ellis yn hwylio ar amryw o longau Blue Funnel gan iddo fod yn llongwr o’i lencyndod.

Diolch yn fawr i Mrs W Jones, am rai o'r lluniau yma.

Map or Safle                Website Map