"Llythyr Jos"

1961

Awst 25 1961 am hanner wedi naw Tyn Fron.

Annwyl Gyfaill,

                  Wedi meddwl ganwaith, ai thaflu heibio tan drannoeth ond nis ddaeth y trannoeth hwnnw tan heddiw. Bore digon hegar y gwynt or gorllewin a Phorth Llawenan yn frith on blaen, Penarfynydd fel pe yn cofio atat a minnau yn eistedd ar y stol, ar papur ar yr hen harmoniwm fu gynt yn moli yn wesla, gyda llu o bererinion sydd wedi mynd, yn llu mawr bellach. Bum yn ceisio cael ganddi ganu bore ma yr hen don anfarwol Bryniau Casia  y gwr wrth ffynnon Jacob eisteddai gynt i law, tria dro arni pan gei gyfle. Diolch yn fawr am dy lythyr ar cerdyn Nadolig, gobeithiaf y gwnei faddau i mi am fod mor hir heb anfon gair i ti nid wyt allan o go chwaith. Maen falch gennyf dy fod yn bwriadu dod yn ol cyn hir, mae rhai tebyg i ti yn brin yn yr ardal hon, nid wyf yn galaru ond dynar gwir mae Cymru fel yr Israeliaid yn Babylon wedi ymwerthu fel hwythau mewn masnach a phleser ac anghofio gorffennol a thraddodiad, maer Deml wedi ei gadael ar menyg gwyn wedi mynd. Ond mae  peryg y daw rhyw Cyrus Brenin Persia eto i ddinistrio eilun y Cymry.

Yr oeddwn yn sefyll rhyw nos sul spel cyn y Nadolig o flaen y gweithdy ac yn meddwl y gallwn dderbyn cerdyn gennyt, er ei fod yn bell cyn yr wyl, bore drannoeth pan oeddwn yn sefyll yn union yn yr un man, daeth yr Hen Domos ar cerdyn im llaw, brawychais braidd. Mae y greadigaeth i gyd yn ddirgelwch tragwyddol i mi , credaf fod llawer o bosibiliadau yn ein hymyl yn llawer mwy syml nac ymffrost blentynaidd mynd ir gofod (y babis) Ni ddaw ac ni ddaeth trefn ar fyd trwy ymffrost ffol dynion (os efe gaiff ei lle)

Maen dda gennyf dy fod wedi crwydro cymaint ar y rhan yna or byd, gall cyfoeth ddiflannu, ond bydd yr hyn a welaist gennyt tra pery dy gof.

Maen debyg dy fod yn gwybod farw pawb sydd wedi mynd. Nid oes diddordeb mewn newyddion oni byddent yn syfrdannol neu drist a drwg. Mary Hughes Ty Rhyd ywr diweddaf fu farw yma hyd y gwn i , hyd y bore hwn.

Roedd Ras Cwn yn y Rhiw yma dydd mawrth. Mae Evan Ty Croes yn cael ei bensiwn rwan ac yn byw yn Ty Croes ar tir gan Meillionydd, Sian ddim yn dda  a Evan yn giami weithiau ar top a weithiau ar y gwaelod. Mae Rolant Ty Rhos yn ffarmio Ty Rhos a Tyddyn Meirion a gwag ywr ty. Saeson wedi prynu Conion, chwith ar ol yr hen Sion wedi tewi, William Tyn Llidiart ar wraig adref am saib er tro, hwylion ol mis nesa, digon trist. William Rhydy bengan wedi priodi Jennie Penrallt ac yn byw yn Fryndol, D Williams Eifion wedi mynd yn ddigon bregus, wyt tin cofio hi yn eistedd ar ei thin rhyw dro ar balmant y dref wrth fynd am drip, cof melys am y trip i Dolwar Fach a phen y Wyddfa, efallai cawn fynd eto.

Maer ddawns wedi edwino a marw bron yn y Rhiw ac nid oes mynd ar ddim arall yn yr hall. Mae Isaac Morris wedi traforio llawer yn Ael y Bryn mae wedi altro llawer hefyd, mae ganddo fab yn awr, tebyg iawn iw dad.

W Orwig ar yr un gwaith yn Bryn Awel, bob tro daw adref am ei wyliau mae ganddo waith am flwyddyn, dringodd unwaith i ben y stabal a syrthiodd anafodd beth, mi fyddai yn credu y bydd yr iaith heb fod yn bur o dipyn weithiau. Mae Carreg Lefain wedi altro yn edrych yn dda, Jones Bros fun gweithio yno, fel gweli mynd ymlaen rhywbeth yn debyg y mae yma o hyd, ond bod yr ardal wedi mynd yn fwy marwaidd o lawer, visitors, coupons, televisions Amen.

Maen dda gennyf dy fod mewn iechyd fel finnau yr wyf yn cael pensiwn 65 yn awr, ond yn gweithio yr wyf ni chaf heddwch. Mae Mary yn gweithio mewn caffi  yn Pwllheli yn tynnu am ddeunaw, mae Wil ac Anne mewn hwyl yn gwerthu llaeth bob dydd efo fan hyd ben Rhiw.

Terfynaf yn awr gan ddisgwyl cwrdd cyn hir.

                       G Jones.

 

 

~~~~~~~~~~~

Map or Safle                Website Map

Copyright Rhiw.com