"Pigion III"

John Williams,

Roedd John Williams Brynhyfryd yn brif brynwr i siop ‘Harrods’ yn llundain yn ystod y tridegau. Yn 1936 gofynnwyd iddo fod yn llywydd ar Chwaraeon Rhiw a gynhaliwyd ar Awst yr 8fed, ar y pryd roedd yn byw yn ‘Hillcrest’ Millhill Llundain. Daeth yn ol i fyw i’r Rhiw ar ei ymddeoliad ac adeiladodd Hirael.

 

Tan yr Ardd,

Roedd Huw a Robin Williams Tan yr Ardd yn llongwyr, aeth Huw i fyw ym Mhorthdinllaen a bu yn ail lywiwr ar y bad achub yno. Bu Robin yn hwylio ar amryw o longau Porthmadoc efo William Parc y Brenin ( Wil King). Symudodd teulu Robin i fyw i Nantgwtheyrn i weithio yn y chwarel yno, a chafodd Robin y gwaith o ofalu am lwytho’r  llongau, byddai pawb yn ei adnabod fel ‘Robin Llongau’  

hugh_williams.jpg (54109 bytes)

"Huw Williams"

 

Morgan y Gogrwr,

Fel un o’r ymneulltwyr cynnar, cafodd Morgan Griffith, Bwlch y Rhiw. (circa 1750) ei ddal a’i yrru i weithio ar fwrdd llong o Lynges y Saeson. Bu ‘n hwylio ar fwrdd y ‘Colchester’ oedd oddiar arfordir yr Alban yn cadw llygaid ar longau o Ffrainc, rhag iddynt ddod a’r ‘Young Pretender’i mewn i’r Alban.

frigate_1750.jpg (26982 bytes)

"Colchester 1750"

Dawnsfeydd,

Pan agorwyd y neuadd fe gynhelid dawnsfeydd yno yn lled aml gyda bandiau fel ‘Ray and his Hawaian Band, Y New Majestics a’r Ambassadors, gan amlaf Mr Clive Chidley fyddai yng ngofal o’r noson ac fe gostiai’r ticed mynedfa hanner coron.

clive_chidley.jpg (46016 bytes)

"Clive Chidly"

 

William Williams Brynhyfryd (30 oed)

Ar Fehefin 25ain 1894, collodd William Williams Brynhyfryd ei fywyd yn nhanchwa yr Albion yng Nghilfynydd De Cymru, yr oedd yn un o 281 o ddynion a gollodd ei bywydau ar y diwrnod trychinebus yna.

AlbionCilfynydd.jpg (26103 bytes)

"Pwllglo yr Albian Cilfynydd"

 

Cwnstabliaid y Rhiw,

Dydd sadwrn 30ain o Ionawr 1915 dewiswyd gwyr o Rhiw i ymgymerryd a’r swydd o Gwnstabliaid : Owen Carreg Lefain, Griffith Ael Bryn, Owen Brynfran,Griffith Tyn Fron, Sion William, Richard Roberts, Thomas Y Ffor, Robert Pwllmelyn, Evan Salfyr, John Talafon a Jones Y Scwl. Eu prif swyddogaeth oedd gwylio’r glannau.

Mary Rowlands,

Ganwyd Mary yn Tyn Borth Rhuol a bu yn byw yno fel plentyn. Aeth llong ac arni griw o Eidalwyr i ddistrwy ym Mhorth Neigwl a chafodd y criw loches gyda teulu Mary. Fe ddysgodd y llongwyr Mary i gyfri mewn Eidaleg a blynyddoedd yn ddiweddarach pan oedd hi ei hun yn nain fe ddysgodd hi i’w wyrion a’i wyresau gyfri mewn Eidaleg. Dywedir hefyd iddi gael ei darganfod yn ei chrud a oedd ‘nofio’ rownd y gegin wedi i don enfawr dorri mewn i’w ty mewn storm garw un gaeaf.  

Rhuol hen 2.jpg (100069 bytes)

"Tyn Borth Rhuol"

 

Ty Canol,

Adeg rhyfel pan oedd y gwaith yn mynd yn Rhiw roedd dau o’r gweithwyr yn gweithio yn union odditan Ty Canol, ac er mwyn cael dipyn bach o sbort fe benderfynon fod angen deffro’r hen Jini a dyma roi clapyn neu ddau yn ychwanegol o bowdwr i greu y ffrwydiad. Yn saff ichi mi ddeffrodd yr hen Jini, a deffro i weld ei chegin wedi ei ddymchwel gan nerth y ffrwydriad!!!! Bu raid i’r ‘Gwaith’ ail adeiladu ei chegin oherwydd direidi y ddau

 

W.E.A.

Yn 1917 cynhaliwyd dosbarthiadau W.E.A, cyntaf yn ne Sir Gaernarfon yn y Rhiw. Y gymdeithas fu hefyd yn flaengar mewn sicrhau mudiad i gael Neuadd Ddiwylliadol i’r Rhiw yn yr Ugeiniau drwy godi arian a sicrhau tir i adeiladu y Neuadd a gafodd ei adeiladu yn y pumdegau yn y diwedd.

 

Dafad Epilgar ( o bapur newydd circa 1935 )

Y mae dafad ( brid y Rhiw) perthynol i Mr Rowland Williams Tyn Cae, wedi bwrrw deg o wyn yn ystod y tair blynedd ddiwaethaf. Eleni mae ganddi bedwar. Mae yr wyn a’r ddafad yn dod ymlaen yn ardderchog. Y mae hyn yn eithriad i frid y Rhiw.

Dafad_Rhiw_ddiwaethaf.jpg (77613 bytes)

"Dafad brid Rhiw"

 

~~~~~~~~~~~

Map or Safle                Website Map

Copyright © Rhiw.com