Chwaraeon Rhiw

Yn y dauddegau daethpwyd i’r pendrefyniad fod angen ‘Neuadd Ddiwylliadol’ yn y Rhiw. Gyda brwdfrydedd mawr daeth pobl yr ardal at eu gilydd i ffurfio Pwyllgor Neuadd Ddiwylliadol y Rhiw, Lewis G Jones oedd yr ysgrifennydd ac am nifer o flynyddoedd o ganol y dauddegau ymlaen buont wrthi yn brysur yn codi arian i gronfa’r neuadd drwy gynal cyngherddau, dramau, gyrfaon chwist a sioe a chwaraeon yn yr haf.

Fe fuon nhw hefyd yn gohebu gyda pobol oedd wedi gadael yr ardal i fyw ac yr oedd yr ymateb yn dda iawn gan y ‘noddwyr yma. Gofynnwyd i’r holl dirfeddianwyr a fydde nhw yn fodlon gwerthu llain o dir i adeiladu’r neuadd arni, doedd pob ymateb ddim yn ffafriol ond yn 1929 cafwyd ateb gan Jane Griffith Tyddyn Morthwyl yn dweud ei bod yn fodlon gwerthu tir am bris rhesymol iawn. Bu Bob Owen Croesor a Caradoc Jones yn gefnogol iawn i’r mudiad ac yn rhoi arweiniad mewn llawer ffordd.

"Un o ragleni chwareuon cyntaf Rhiw (1926)"

Ras arall a gynhelid oedd ‘Ras i Ben Clip’ i rai dros hanner cant!!!! Dywedir mai dim ond un hen wr fu’n cystadlu, beth oedd enw’r gwr dewr yma wyddon ni ddim.

"Rheolau y Clay Pigeon"

Yn sioe 1931 bu PC Owen o’r Sarn yn llwyddianus iawn yn yr adran garddio gan gipio bron bob gwobr – mae’n amlwg felly nad oedd fawr o droseddu’n mynd ymlaen yn y cyffiniau’r oes honno.

Yn yr haf cynhelid Sioe a Chwaraeon yn y Rhiw ac wrth sgwrs byddai’r pwyllgor yn brysur yn chwilio am noddwyr ac o’r llythyrau gellir gweld eu bod yn ceisio nodd gan rai o brif gwmniau Prydain, weithiau caent arian neu gan amlaf nwyddau i’w rhoi fel gwobrau. Heddiw fyddai rhai o’r noddwyr ddim yn be alwech chi yn ‘politically correct’, ond di deud hynna does na ddim ras sigarettes yn yr olympics chwaith!!!

Diolch i Mrs G Thomas, am y wybodaeth yma.

Map or Safle                Website Map