Yn
ystod y tair wythnos ddiwaethaf mae archaeolegwyr o’r Amgueddfa
Genedlaethol wedi bod yn cloddio yn un o’r ffatrioedd bwyelli Oes y Cerrig
sydd i’w cael ar Fynydd y Rhiw. Mae’r gloddfa yma
wedi
ei leoli ar yr ochr ddwyreiniol o’r mynydd yn wynebu bae Porth Neigwl a
mynydd Garn Fadryn a chopaon y Eryri a mynyddoedd Meirionydd i’w gweld
oddyno.
Pennaeth y prosiect arbennig yma oedd y Dr Steve Burrows. Un o’r prif
resymau dros gloddi’r fan arbennig yma oedd i ddarganfod golosg (charcoal)
er mwyn dyddio’r safle. Ac yn cydweithio a Dr Burrows roedd Dr Ken
Brassil. Roedd Dr Brassil yn ogystal a gweithio ar y safle
wedi
cysylltu a chydlynu efo ysgolion lleol ac wedi trefnu iddynt ymweld a’r
safle. Arwahan i gyfarfod y criw oedd yn cloddio a chael golwg manwl ar y
lle, roedd y plant yn cael dipyn bach o
hanes gan y Prifardd Iwan Llwyd ac yn cael
cyfle i gyfansoddi cerddi. Ysgrifennwyd y cerddi ar gerrig o’r gloddfa,
dwy garreg i bob ysgol, un i’w ddychwelyd i’w fan gwreiddiol a’r llall i
fynd efo nhw i’r ysgol i gofio am eu profiad arbennig. Bellach mae’r
prosiect wedi dod i ben a’r gloddfa wedi ei chau a’i dychwelyd yn ol i
fynwes y mynydd a chyn hanes.
Mae Dr
Steve Burrows wedi gaddo gyrru adroddiad i ni ar ganlyniadau’r cloddio ac
fe gym hyn dipyn o amser gan y bydd yn rhaid profi’r samplau a chasglu’r
holl dystiolaeth at i gilydd cyn y bydd i’r
archaeolegwyr
a ninnau wybod sut yr pobol Oes y Cerrig yn cyflawni eu gwaith
yma ar Fynydd y Rhiw.
Mi
hoffen ni ddweud gair o ddiolch yma i’r criw am eu croeso cynnes bob tro
ymwelon ni a’r safle ac am eu parodrwydd i egluro eu gwaith i ni a phawb
arall fu’n ymweld a’r safle dros y dair wythnos ddiwaethaf. A gobeithio na
fydd hi’n rhy hir cyn i ni eu gweld eto yma yn datgelu mwy o’n cyn hanes
i ni.
**********
Medi
20fed a 21ain, 2006
Ysgol Crud y Werin, Aberdaron
