Hwyaid Bach Bryngoleu Fu Foddi Ar Y Dwr

Wel dyma stori hynod.

  ‘Rwy’n methu coelio,bron,

Mae’n siwr bydd peth dirgelwch

   Sut daeth y stori hon.

 

Nid oes dim ‘happy ending’

   Mae hynny imi’n friw,

Ond iddi ddolen gydiol

  A David Wyn y Rhiw.

 

Daeth digger mawr i’r ardal;

  O ble, nid wyr yn siwr,

A chloddio twll arbennig

  Ar gyfer ceudy dwr.

 

A David Wyn yn gweled

  Y cynllun yn un iach,

Ofynnodd am dwll tebyg

  Gerllaw Bryngoleu bach.

 

Fe wnaeth y llanc a’r digger

   Dwll llydan sgwar a dyfn,

Un taclus anghyffredin,

  A’i ochrau i gyd yn llyfn.

 

Er bod y twll yn barod,

   Anghofiodd ef ei dasg,

Gwell ganddo ysgrifennu

   Llythyrau maith i’r wasg.

 

Trefn natur sydd yn gweithio

   Yn dawel a di-stwr;

Tra bu yn ysgrifennu

  Daeth llond y twll o ddwr.

 

Aeth hwyaid bach Bryngoleu

   Un dydd i lan y twll

A methu gweld gwahaniaeth

   Cyd-rhwng y twll a phwll.

 

Bu chwilio brwd trwy’r ardal

  O fore hyd yr hwyr,

A hwyaid bach Bryngoleu

  Wedi diflannu’n llwyr.

 

Er chwilio’r ffyrdd a’r caeau

  Nid oedd na siw na miw;

Roedd rhai yn dechrau amau

   Sion Blewyn Coch y Rhiw.

 

‘Roedd yno wr llygadog,

  Fel gwyliwr ar y twr,

A ddaeth o hyd i’r hwyaid

   Yn gelain ar y dwr.

 

A diwrnod trist oedd hwnnw,

  Sef dydd eu claddu hwy,

A llethol y distawrwydd

  Heb swn eu cwag-cwag mwy.

 

Wel dyma wrth y y cyfnod,

  O hyn ‘rwy’n berffaith siwr,

Mai dyma’r hwyaid cyntaf

    I foddi ar y dwr.

 

Mae’r faled hon yn myned

  I’w chadw o dan sel,

Yn llyfrgell fawr St Ffagan

  Er mwyn yr oes a ddel.

 

Mae David Wyn a minnau

  Yn debyg, welwch chwi;

Hel straeon a’u goganu

  Yw fy niddordeb i.

        Will Parsal

 

 

 

Map or Safle                Website Map

Copyright © Rhiw.com