Y cynllun yn un iach,

Ofynnodd am dwll tebyg

  Gerllaw Bryngoleu bach.

Fe wnaeth y llanc a’r digger

   Dwll llydan sgwar a dyfn,

Un taclus anghyffredin,

  A’i ochrau i gyd yn llyfn.

Er bod y twll yn barod,

   Anghofiodd ef ei dasg,

Gwell ganddo ysgrifennu

   Llythyrau maith i’r wasg.

Trefn natur sydd yn gweithio

   Yn dawel a di-stwr;

Tra bu yn ysgrifennu

  Daeth llond y twll o ddwr.

Aeth hwyaid bach Bryngoleu

   Un dydd i lan y twll

A methu gweld gwahaniaeth

   Cyd-rhwng y twll a phwll.

Bu chwilio brwd trwy’r ardal

  O fore hyd yr hwyr,

A hwyaid bach Bryngoleu

  Wedi diflannu’n llwyr.

Er chwilio’r ffyrdd a’r caeau

  Nid oedd na siw na miw;

Roedd rhai yn dechrau amau

   Sion Blewyn Coch y Rhiw.

‘Roedd yno wr llygadog,

  Fel gwyliwr ar y twr,

A ddaeth o hyd i’r hwyaid

   Yn gelain ar y dwr.

A diwrnod trist oedd hwnnw,

  Sef dydd eu claddu hwy,

A llethol y distawrwydd

  Heb swn eu cwag-cwag mwy.

Wel dyma wrth y y cyfnod,

  O hyn ‘rwy’n berffaith siwr,

Mai dyma’r hwyaid cyntaf

    I foddi ar y dwr.

Mae’r faled hon yn myned

  I’w chadw o dan sel,

Yn llyfrgell fawr St Ffagan

  Er mwyn yr oes a ddel.

Mae David Wyn a minnau

  Yn debyg, welwch chwi;

Hel straeon a’u goganu

  Yw fy niddordeb i.

        Will Parsal