"Hanes hynod Mochyn"

 

Aeth dwy o ferched glandeg

Ar daith i brynu moch,

I Garreg Plas yn foreu

Oddeutu naw or gloch.

 

Rol cyrraedd ac ymbincio

A sychu peth or chwys

Fe alwyd ar y Bailiff

A hynny gyda brys.

 

Fe ddaeth y Bailiff rhadlon

Bu ymgom rhwng y tri,

Am achau yr hen hychod

Ac am ei pedigri.

 

Bu dadleu brwd ar brydiau

Cyn taror fargen fawr,

Fodd bynnag prynwyd pedwar

Mewn llai na hanner awr.

 

Fe syrthiodd llygaid Annie

Ar fochyn bychan twt,

Yn swatio yn bur ddistaw

Yng ngongl bellar cwt.

 

Faint am y mochyn bychan?

Gofynnodd Annien syth,

Fei prynwyd ar amrantiad

Peth del yw bach y nyth.

 

Pa fodd y cawn hwynt adref?

Medd Catrin braidd yn drist,

A ellwch chi eu danfon

A hynny am run bris?

 

Bodlonaf ar y fargen

Medd Now dan grafui ben

Anfonaf un or bechgyn

Iw hebrwng yn y fen.

 

Cychwynodd Gwilym drannoeth

Oddeutu un or gloch

Heb feddwl am run anffawd

Yng nghwmni pump o foch.

 

Edrychai Wil fel hurtyn

Rol cyrraedd i Brynpoeth,

Nid oedd ond pedwar mochyn

Yng Ngherbyd y gwr doeth.

 

Daeth Rhian ar ei deurod

Or Daron gyda hyn,

Arswydodd weled mochyn

Yn syllu arnin syn.

 

Ir Cwrt yr aeth ar unwaith

I adrodd am y loes,

A ddaeth ar mochyn bychan

 Orweddai yn y ffos.

 

Aeth Wil or Cwrt yn sydyn

Fel meddyg at y gwaith,

A lleddfu ei ddoluriau

Ai ddwyn i ben y daith.

 

Daeth Richard Pritchard yntau

A Gwilym gydar fen,

I geisio y colledig

Ystyfnig a di ben.

 

Fei dygwyd i Tyn Gandda

Yn nghwmni ei frawd bach,

A hynny wedi ei rwymo

Yn saff yng ngwaelod sach.

 

Pa fodd dihangodd mochyn?

Or fen gauedig gref,

Ywr cwestiwn a ofynir

Gan bawb mewn gwlad a thref.

 

Efallai meddai rhywun

Ir mochyn weld y gwynt,

Nes gall fod cythraul ynddo

Fel mochyn Gadaragynt.

                   Mawrth 31ain 1953.

 

Map or Safle                Website Map

Copyright Rhiw.com