Cywydd I Enlli.

 

Bum ar daith, heb ammaur dydd,

Gwyllt-daith,ar hyd y gelltydd ;

Taith oer a maith arw i mi,

A serth dihoenais wrthi.

 

Mynd yn fardd, os hardd yw son,

Diried hyd Aberdaron,

Hyd uchel dir Anelog,

Uwch mynydd au creigydd crog ;

Creigydd gerwin min y mr,

Crochfaith oedd tonau crychfor ;

Llithrigle, a llaith raglawr,

Enbyd byw benyd bob awr,

Nes gorfod (trollod y tro),

Gwawdd awen, a gweddo ;

Gweddi rhag tori gwddwg,

Poeni traed mewn penyd drwg ;

Holi, ymofyn helynt

Gyda phawb, a gaid hoff hynt,

Meddynt, teg oeddynt eu gair,

Llonfyd wrth furiau Llanfair,

Rhodio ymlaen, rhad ymlynu

Yn yr anwar ddaear ddu,

Nes cyraedd, mewn naws cywriant,

Llanfair fro yn Llŷn, fawr fraint ;

Gorphwysfa, noddfa, a nerth,

Hoff rodahoyw a phrydferth.

 

Edrychais, synais enyd,

Ar fin mr, oer fan y myd ;

Gwelwn lun, nid un na dau,

Hoen ddidawl om hen dadau ;

Mynegaf iwch mewn agwedd,

Di weniaith eu gwaith au gwedd.

 

Ar hynt, y gwrthddrych cyntaf,

I chwi ei nodi a wnaf :

Maen melyn, paun Llŷn, pen lles,

Perydd hen pwy rydd hanes

Rhyw Faen, os adwaen ei swm,

Teg auraidd y tau gwrwm ?

Ei lys ef a welais i,

Ar aelgerth tramawr weigi ;

Mawr rwygiad y mr eigion,

Gwŷn ffyrnig, a dig y dn,

Oedd oi flaen hir raen, oer Och !

Anweddaidd oni wyddoch,

Os yn ol y try olwg,

A rhoi trem or rhuad drwg,

Cynnyg holl wennyg y llu

I gyd am ei godymu ;

Calon sorth, cael yno sedd

I ddiddig ystig eistedd,

Neu ddyrchafiad, rhodiad rhydd,

Ar drum a hir odremmydd.

 

Gwelwn Ynys, hysbys hon,

Eur agwedd yn yr eigion ;

Ynys Enlli. Bri, a braint,

Os cofiwn hanes Cwfaint ;

Ugain mil 0r hl wǎr hon

A ffoisant, wyr hoffusion ;

Madiain, o Borth y Meudwy,

A don oer, rhai cloer rhag clwy-

O Fangor, adail fwyngu,

Cain s coed, y cyn-weis cu ;

Hwy ffoisant rhag chwant, rhwyg chwaith

Tew falldod plant y felldith,

Enllif deg, yn llef y dn,

Cael anadl rhag gelynion ;

Heddwch ar fflwch orhoff lawr,

Au gorfu or rhwyg erfawr;

 

Buant fyw eu rhyw yrhawg,

Hynasant oll yn oesawg ;

Y llu saint, eur-faint ir fro,

Doniawg a gladdwyd yno ;

Ymysg ereill, mwys gorwedd

Merddin Wyllt, a myrdd un wedd,

Llnir fydd, cans llymar fan

Y cydfod y Sant Cadfan ;

Cadwallon (mwyn son mewn sedd,

Gonest) ap Owain Gwynedd,

Hywyn ap Gwynde hauach,

Syn gorwedd mewn bedd main, bach;

Deiniol Sant, neud anwyl sydd,

Gydar lln, gydwyr llonydd :

Rhyfaith i araith yru

Eu hanes, iach les, wych lu ;

Ond eu bod trwy glod, tra glwys,

Llawn gwirffydd, oll yn gorphwys

Gerllaw twrdd, a gorlli tn,

A mawr agwrdd mr eigion ;

Ar Ynys hon, eirian sydd,

Fal mynwent ar fol mynydd.

 

Draw, gwelwn, hwyliwn helynt,

Er gloes, garn yr eglwys gynt,

Tŵr uchel, arfel eurfaint,

Cuf im son, er cof am saint ;

Codesynt, meddynt, y mur,

Nawdd werthiawg, yn nydd Arthur,

Sef Arthur Fawr y cawr cain,

A bradwr brodir Brydain :

Dyfrig arbenig ŵr du,

Sĕl fwynaidd, iw sylfaenu ;

A Rhodri, nid yn rhydraws,

Allai n hir ei wella n haws ;

Abadty hardd mewn Bettws,

Ar fin mr, ymogor mws ;

Bu yn hwn yn buan hau

Gwybodaeth deg Abadau.

                                        Ieuan Lleyn

~~~~~~~~~~~~~~

 

Map or Safle                Website Map

Copyright Rhiw.com